Bakı
Bakı booked.net
+30°C
FreeCurrencyRates.com

Qaçanı qovaq, yoxsa...

  44

Mütəxəssislərin insandan istədiyi nə?

 Bütün dövrlərdə texnika, texnologiya və ya qidalanma sahəsində təhlükəli və təhlükəsiz məqamlar olub. Adicə şirniyyat, yaxud, qənnadı məhsullarının həddən ziyadə istehlak edilməsinin insan orqanizminə ziyan olmasını bildiyimiz halda, azyaşlılara, özümüzdə, yaxınlarımızda və ətrafımızda olan az qala bütün uşaqlara həmişə konfet təklif etmişik. Bununla onlara olan istək və məhəbbətimizi, nəvazişimizi bildirmişik, onların da bizimçün konfet kimi şirin olduğunu demək istəmişik. Bu adət, ümumiyyətlə, canımıza-qanımıza hopub, ən əziz qonağımızın, evimizin ən istəkli üzvünün qarşısına çayla birlikdə şirniyyat, şəkərli qidalar düzməklə onun nəzərimizdə ən istənilən, mötəbər bir şəxs olduğunu bəyan etmişik. Bu hörmət-izzət uzun zamandır şirin qidaların zərəri barədəki uzun-uzadı mülahizələrə, az qala qlobal çağırışlara belə, yenməyib, yenə bilməyib.

Qeyd etdiyimiz kimi, insan orqanizminə nəyin ziyan, nəyin xeyirli olduğu barədə çağırışlar zaman-zaman gündəmə gəlib, hələ də davam edir. Hətta alimlər, qida mütəxəssisləri, gen mühəndisliyilə məşğul olanlar ümumi sözlərlə, fikirlərlə kifayətlənməyərək, həyatımızı yaxşı və pis, xeyirli və ziyanlı kimi, iki bölməyə ayırıblar. Bu, az qala qaranlıq və aydınlıq, xeyir və şər adlı bəşəri bir mövzuya çevrilib. Odur ki, böyük və kiçik yaşlı olmasından asılı deyil, müasir insan, hamı bu gün “nə olar, nə olmaz” diqtəsini həyatının ayrılmaz bir hissəsinə çevirib.

Misal üçün, min illərdir insanın əsas qidasını təşkil edən, zülal mənbəyi olan ət və ət məhsullarının deyil, yaşıl qidaların, meyvə-tərəvəzlərin insana daha vacib olduğu günün əsas mülahizələrindəndir. Buna mülahizə deyirik, çünki hələ də fikirlər haçalıdır və birincinin, yoxsa ikincinin daha dəqiq, düzgün olduğu da şübhəlilər arasındadır.

Yaxud, qidasını əsasən, düyü təşkil edən xalqları daha sağlam və uzun ömür sürmək mənasında həmişə misal gətirirlər. Digər tərəfdən, düyünün həftədə yalnız bir-iki dəfə istehlak edilməsini bəyan etməklə, hər gün bu ərzaqla qidalananlar çaş-baş vəziyyətə salınır. Halbuki, bu xalqlar dünyaya gözünü açandan düyünü görüb, düyü sözü eşidiblər...

Bundan başqa, qara deyil, yaşıl çayın xeyirli cəhətlərini sadalamaqla yanaşı, arxasınca onun da ziyan olması, bir sözlə, çaydansa, su içməyin xeyrindən bəhs edirlər. İnsanlar da su, yoxsa, onun qaynadılmış, yaşıl, qara variantı barədə düşüncələrlə məşğuldur.

Bunu da mütləq deməliyik, çünki misal birbaşa özümüzə aiddir. İstehlakda qənddən deyil, şəkərdən istifadəni tövsiyə edənlər nədənsə unudur ki, çay içənlərin hamısı qədimdən “dişləmə qənd” anlayışını şəkər tozuna deyil, qəndə xitabən işlədib.

Duz - qidalanmada dad anlayışını ifadə edən, insan orqanizmində əsas elementlərin siyahısında yer alan bu məhsuldan birdəfəlik imtinanın düzgün olub-olmaması da mübahisə predmetidir. Maraqlıdır, “dadsız xörək”, “duzsuz lətifə”, “şit adam” söz birləşməsi, bənzətmələr görəsən, bəs nə üçün yaranıb?

Nə isə, çay deyil, su və ondan başlayaraq sıralanan istehlak, qida məhsullarının bəzisindən qismən, bəzisindən də bütünlüklə uzaq durmağın aşılandığı hazırkı zəmanədə bircə məqam unudulur. Sivilizasiyanın, müasir dünyanın hər dürlü mətləblərindən uzaq olan insan övladı ötən əyyamlarda az, ya çox, bütünlüklə, yaxud aşırı formada bu məhsullardan istifadə edərək müasir insandan da uzun və sağlam yaşayırdı. Deməli, işin mənfi tərəfi hansısa ərzaq məhsulundan hazırda az, ya da çox istifadə edilməsində, onun bizi xəstə salmasında deyil. Məsələ onun tərkibinin “xəstə” olmasındadır. Bunu da boynuna götürən yoxdur...

Ətrafımızda cərəyan edən, təkcə məişətdə, qidalanma müstəvisində deyil, bizimlə birgə yaşayan, hər günümüzdə iştirak edən, bizsiz mövcud olmayan, özümüzü də onsuz təsəvvür etmədiyimiz yeni texnologiyalar dünyasında da xeyir və şər məsələsi vaxtaşırı gündəmə gəlir. Uzağa getməyək, elə bu gün xəbər yayılıb ki, Polşanın baş naziri 5G texnologiyalarının istifadəsinin dayandırılması barədə beynəlxalq çağırışa qoşulub və bununla bağlı sənədi də imzalayıb. Səbəb də odur ki, 5 G texnologiyası insan orqanizmi üçün təhlükəlidir və bu zərərdən bitkilər aləmi, heyvanlar da sığortalanmayıb. Dünyanın sayı minlərlə ölçülən aparıcı elm xadimi və təbiblərinin iştirakıyla aparılan tədqiqatlar nəticəsində bu qənaətə gəlinib. Deyilənə görə, 5 G-nin tətbiqindən əvvəl heç bir təcrübə aparılmayıb və bu texnologiyaların 3 G və 4 G-dən daha yüksəkdə quraşdırıldığına rəğmən, onun elektromaqnit hissəciklərinin zərəri daha çoxdur. Həmin elektromaqnit hissəciklər də insanlarda stress, genetik pozulma, yaddaşsızlıq problemi, xərçəng xəstəliyi və digər fəsadlar yaradır. Necə deyərlər, “bir addım irəli, iki addım geri” mülahizəsinin yeri gəlir bu məqamda.

Dövr, dövran, zaman, zəmanə və kim necə istəyirsə, elə də adlandırdığı dünyamızda onun heç biri yaramır - nə yerində saymaq (“Həyat ətrafımızdan su kimi axır”), nə də həddən ziyadə irəliyə qaçmaq. Sürət, internet, müasir kosmik tədqiqatlar, robotlar, texnologiyalar tələb olunursa, vacibdirsə, onun əksinə, bunlar şüa, radiasiya, xəstəlik yaradırsa, yayırsa... Yenə də yuxarıdakı dilemma yada düşür.

Texnologiyalar lazımdır, lakin onun qarşılığında, xəstəliklərə tutulmaq, fəsadlara yol açmaq da lazım gəlir. Yaşamaq üçün qidalanmaq da vacibdir, amma ondan doğan, yaşamağa son qoyan, beyinləri girinc edən məsələyə hansı adı verək?

Suallar labirintində yol varsa, danışmaqdan, bəyanatlar səsləndirməkdən, tədqiqatların nəticəsini elan etmzdən, insanları qidalanmadan və həyatın sürətindən çəkindirmədən öncə onu da göstərin, cənab alimlər, təbiblər, bir sözlə, insan mütəxəssisləri.

 Nigar Vaqifqızı

Xəbər Lenti

| Qızılın qiyməti maksimuma yaxınlaşır

| “Yuventus” Buffonu qaytarır, İquainlə isə yollarını ayırır

| Böyük Britaniyanın yeni baş naziri iyulun 23-də məlum olacaq

| Bakıda nişanda dava düşdü

| Tsukerberq Fransaya təxribatçı istifadəçilər haqqında məlumat ötürəcək

| Suriyada yaraqlılar yenidən təxribatlara əl atıblar

| Tramp İranı məhv etməklə hədələdi

| “Mitsubishi” körpüdən aşdı - Bir ailənin 4 üzvü yaralandı

| Melaniya Tramp öz mətbuat katibini Ağ Evdə vəzifəyə gətirdi

| Fuad Abbasov: Fəaliyyətimdə heç bir dəyişiklik olmayacaq

| Avtomobil aşdı, iki uşaq ağır yaralandı

| İçki məclisində güllələnmə: qonaqlardan biri öldü

| Hacı Əliyev Avropa Oyunlarına erməni güləşçi ilə başlayacaq

| Daha üç ucqar dağ kəndinə qaz verildi - FOTO

| Kür çayından 25 yaşlı qadının meyiti tapıldı

| Breyk-dans Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edildi

| Döyülməkdən bezən ana özünü Kürə atdı, polis xilas etdi - VİDEO

| Şamaxı susuz qaldı - Problem nə vaxt həll olunacaq?

| Jurnalist Fuad Abbasov azadlıqda - Bakıya gəlir

| Bakıda dönərdən kütləvi zəhərlənmə

| AŞ PA-da Ermənistanın Rusiyaya qarşı məqsədli “yanlışlığı” – Deputatdan ŞƏRH

| Xırdalanda dəhşətli qəza - “KAMAZ” 6 yaşlı uşağın üstündən keçdi

| Traktorla “Mersedes” toqquşdu, yaralı var - FOTO

| Şöbə rəisi işdən çıxarıldı

| Azərbaycanda kriminal avtoritetin məhkəməsi başladı

| Lavrov rəsmi Tbilisini qınadı - Millətçiliyi təbliğ edirlər

| Bakı-Sumqayıt yolunda qəza tıxac yaratdı

|

İlham Əliyev hərbçilərə həsr olunmuş videoçarx paylaşdı

| İsmayıllıda yol tikintisinə pul ayrıldı - SƏRƏNCAM

| Mehriban Əliyeva Şirməmməd Hüseynovun hüzr mərasimində iştirak edib - FOTO

| Yol polisindən əhaliyə - MÜRACİƏT

| Azərbaycanda havanın isti keçməsinin - SƏBƏBİ

| Ərdoğan: İstanbulluların qərarının başımız üstündə yeri var

| Koçaryan yenidən həbs olundu

| “Megafun”dan şarların partlamasına münasibət: Günah janqlyorda olub

| Sürücü təkər təmirinin badına getdi

| Ukraynalı diplomatlar AŞPA-nı tərk etdi

| Azərbaycanda şagird yerdəyişməsi elektronlaşdırılır

| Prezident Ramil Usubovu qəbul etdi

| Tovuzda ev külə döndü - VİDEO

| Gürcüstan parlamentinin yeni sədri bəlli oldu

| Gürcüstan parlamentində əlbəyaxa dava - VİDEO

| Türkiyədə istirahətə gedən azərbaycanlı faciəvi şəkildə öldü - VİDEO

| İlham Əliyev Şirməmməd Hüseynovun vəfatı ilə bağlı nekroloq imzaladı

|

“Nar-ın eşitmə məhdudiyyətli insanlar üçün peşə təlimləri davam edir

| Sevdiyi qıza görə gənci döydülər

| Güləşçilərimizdən Avropa Oyunlarına uğurlu start

| “Nutrilon”dan əla fürsət - Birini al, ikincisinə 50 faiz endirim qazan

| “Range Rover”lə qəza törədən polis serjantına bəraət verildi

| Azərbaycana hibrid avtomobillər gətiriləcək

| Fərəh Əliyeva: AXC-nin 100 illiyi qeyd ediləndə atam övladının xoş günü kimi sevinirdi

| İyunun 29-dək temperatur normadan artıq olacaq - XƏBƏRDARLIQ

| Fazil Mustafa “Alt paltarı piri”ndən danışdı: Buna inananlar xəstədirlər

| Məşhur italyan mafioz həbsdən qaçdı

| Sabah da 40 dərəcə isti olacaq

| II Avropa Oyunlarında son vəziyyət: 11 medalımız var

| BDU rektoru: Şirməmməd Hüseynov arzusuna çatdı

| Bakıda keçmiş iş adamı güllələndi - Ailəsini itirib, fəhləlik edirmiş

| Xəzərin səviyyəsi 1,2 metr azalıb - HƏYƏCAN TƏBİLİ

| Leyla Əliyeva Ramzan Kadırovla görüşündən danışdı

| Nazir: Son 20 ilin rekord istisi qeydə alındı

| Əflatun Amaşov: Azərbaycan mətbuatının patriarxını itirdik

| Şirməmməd Hüseynovla vida mərasimi keçirilir

| Məleykə Abbaszadə: İmtahan qiymətləri dəyişə bilər

| Tələbələr imtahan cavablarını oğurladı, nəticələr ləğv edildi

| Prezident Sənubər İsgəndərliyə ev bağışladı

| Reklam xərc deyil

| Saxta 100-lüklər satan Cəlilabad sakinləri ələ keçdi - VİDEO

| Həmyerlimiz beynəlxalq universitetin Azərbaycandakı səfiri təyin edilib - FOTO

| “Xalq Əmanəti”: Vazehin işığında - FOTO

| Gülnarə Kərimova var-dövlətindən imtina etdi

| Komitədən “Megafun” hadisəsinə münasibət: Uşaqları səs-küylü yerlərdən uzaq tutun

| Novxanıda üç maşın bir-birinə girdi - VİDEO

| Tovuz sakini həyətdə özünü asdı

| İvanka Tramp qadınların problemlərini dünya liderlərinə çatdıracaq

| Beyləqanda meşənin içində narkotik plantasiyası aşkar olunub