Bakı
Bakı booked.net
+30°C
FreeCurrencyRates.com

Qiymətlər yenə qalxır

  85

Azərbaycan üçün ucuz meyvə-tərəvəz erası bitib

 Azərbaycanda artıq yay mövsümü başlayıb, bu mövsümün xarakterik xüsusiyyətləri var - bunlardan biri də kənd təsərrüfatında məhsul ilinin başlanmasıdır. Əvvəllər məhsul ilinin başlanması bir sıra məsələlərə, o cümlədən də ərzaq məhsullarının qiymətlərinə öz təsirini göstərirdi. Belə ki, yay gələndə bütün ərzaq məhsullarının qiyməti ucuzlaşırdı. Hətta, el arasında yay mövsümünü "kasıbları fəsli" adlandırırdılar. Lakin indi bizim əvvəllər müşahidə etdiyimiz qiymət tendensiyası tam tərsinə inkişaf edir. Azərbaycan Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatına görə, ölkədə qiymətlər 2,4 faiz bahalaşıb, amma bu, sadəcə rəsmi rəqəmdi, əslində bir sıra ərzaq məhsullarının qiyməti iki dəfə, yəni yüz faiz bahalaşıb. Hələ kənd təsərrüfatı məhsullarının başqa ərzaqlara təsiri bir yana, özü aşırı dərəcədə bahalaşıb. Məsələn, ötən il bazarda ən yaxşı gilası 2-3 manata almaq olardısa, bu il analoji meyvəni 6-8 manata almaq olur. Buna uyğun olaraq, digər meyvə və tərəvəz məhsulları da bahalaşıb. Hazırda bütün dükan-bazarlarda vətəndaşlar bunun səbəbini axtarır, görəsən Azərbaycan kimi aqrar bir ölkədə meyvə-tərəvəz nə üçün bu qədər bahalaşıb?

Ölkə mediasında bu suala müxtəlif cavablar verilir, bəziləri bunu inhisarçılıqla, digərləri bazara çıxış imkanlarının məhdud olması, üçüncü qrup isə ümumiyyətlə ölkədə qiymətlərin bahalaşmasını təkzib edir.  Əvvəl onu qeyd edək ki, ölkədə meyvə-tərəvəz və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərində bahalaşma aşırı dərəcədə müşahidə edilir və bunun inhisarçılıqla əlaqəsi minimum həddədir, bəlkə də yoxdur. Ölkədə meyvə-tərəvəz və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərinin bahalaşmasının başlıca səbəbi bu qəbildən olan məhsulların az istehsal edilməsidir. Məsələn, bizdə yerli istehsal edilən ərzaq buğdası daxili tələbatın 40, süd 50, ət 40, soğan 80-90, kartof 50-60, balıq 30-40, meyvə 50-60, giləmeyvə 40, toyuq 70, digər bostan bitkiləri 80-100 faizə qədərini ödəyə bilir. Bununla yanaşı, bəzi hallarda fermerlərin bazarlara çıxış imkanları da tam təmin edilmir, paytaxt bazarları bir qrup işbazlar tərəfindən nəzarətə götürülür.

Göründüyü kimi, ölkəmiz kənd təsərrüfatı üçün potensiala malik olsa da, bu potensialı reallaşdıra bilmir, aqrar səhə məhsullarına olan yerli tələbatın əsas hissəsi idxal hesabına ödənilir. Ona görə də kənd təsərrüfatının məhsul mövsümü dövründə belə, meyvə-tərəvəzin qiyməti ya düşmür, ya da yayın sonunda - məhsulun qısamüddətli bolluğu dövründə ucuzlaşır. Respublikamızda yuxarıda qeyd edilən məhsul növlərinin böyük əksəriyyətinin yerli tələbatı tam ödəyə bilən, hətta, ixrac oluna bilən səviyyədə yetişdirmək mümkündür. Bunun üçün ilkin mərhələdə aqrar sahəyə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan dövlət dəstəyi verilməlidir. Ona görə beynəlxalq təcrübəyə əsaslanmanı qeyd edirik ki, hal-hazırda hökumətin aqrar sahəyə dəstək proqramları işləyir, lakin bunlar çox yarıtmaz şəkildə təşkil edilib. Məsələn, hazırda buğda biçini davam edir, amma "Aqraolizinq" fermerləri kombaynlarla təmin edə bilmir.

Ölkədə ərzaq məhsullarının bahalaşmasının digər səbəbi, milli valyutanın durmadan dəyər itirməsidir. Manatın xarici valyutalar qarşısında dəyəri süni şəkildə (bazara xarici valyuta atılması yolu ilə) sabit saxlanılsa da, xərc infliyasiyası onu ölkə daxilində dəyərdən salır.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz amillərin təsiri altında yay mövsümündə belə, ərzaq məhsulları ucuzlaşmır, əksinə bahalaşır. Bu bahalaşmanı isə ölkə iqtisadiyyatında olan inhisarçılıq amili daha da gücləndirir. Yəni, kənd təsərrüfatı məhsulları az istehsal edildiyi üçün nə o özü ucuzlaşmır, nə də başqa ərzaq məhsullarının ucuzlaşmasına təsir göstərə bilmir. Məsələn, bir neçə il əvvələ qədər yay mövsümündə ət 15-20 faiz ucuzlaşırdı, amma son 3-4 ildə biz bunu müşahidə edə bilmirik, çünki istehsal kəskin şəkildə azalıb.

Nəticə olaraq qeyd edək ki, əgər ölkənin aqrar sektoru beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan dövlət dəstəyi ilə təmin edilməsə, vətəndaşlar bir daha meyvə tərəvəzin ucuzlaşmasını müşahidə edə bilməyəcəklər.

 

Akif Nəsirli

akif-nasirli@mail.ru

Xəbər Lenti

| Həftəiçi hava necə olacaq?

| Atletika üzrə dünya çempionatında Azərbaycanı təmsil edəcək idmançıların adları bilindi

| Atası ilə küçədən zibil toplayan Anjelina məktəbə başladı - FOTO

| Azərbaycanlı gimnast Dünya Kubokunun qalibi oldu

| “Zövq”dən ölüm - Ekspertlər həyəcan təbili çalır

| Bakıda ər hamilə arvadını döyüb xəstəxanalıq etdi

| Deputat: Aidiyyəti orqanlarla razılaşdırıldıqdan sonra Milli Məclisdə müzakirə olacaq

| Bakıda dörd dəfə həbs olunmuş “yalançı general” tutuldu

| Sürücülərin diqqətinə: Texniki baxışa görə dövlət rüsumu artırılır

| Azərbaycanın yeniyetmə və gənclər millisi 60 min avroluq turnirdən altı medalla qayıdır

| Motosiklet yoldan çıxdı: 21 yaşlı gənc öldü

| Qanun dəyişdirilir – Müvəqqəti idarəetmə qurumu yaradılır

| Aleksandr Pikalov: Zelenski ilə zarafatlarımız onun üçün qeyri-ənənəvidir

| Keçmiş məhkum narkotiklə tutuldu

| Mourinyu: İnsanlar “Mançester Yunayted”in indiki vəziyyətindən həzz aldığımı düşünür

| Payız yağışla gəlir

| “Zağlı-Zeyvə” yatağında yeni kompressor stansiyasının açılışı oldu

| Bakıda daş karxanasında yanğın: bir nəfər öldü

| Sərhəddə insident: hərbçimiz bıçaqlandı - FOTO

| Azərbaycan millisinin oyununa ancaq 14 yaşadək uşaqlar baxa bilər

| MDB-nin kəşfiyyat rəhbərləri Kazanda toplanır

| Sosial şəbəkələrdə narkotiki təbliğ edən şəxs həbs edildi

| Ruhani ABŞ-a getdi

|

Mehriban Əliyeva: Azərbaycanın təhsil sistemində son illərdə bir sıra uğurlar qazanılıb

| Sükan arxasında sürücünün ürəyi dayandı

| Xəzərdə zəlzələ oldu

| Azərbaycana payız gəldi

| Tağıyevin heykəlinin qoyulacağı vaxt açıqlandı - ÖZƏL

| Qazaxıstanda dünyamiqyaslı Beynəlxalq Ədliyyə Forumu keçirildi - FOTO

| Qazaxıstanda dünyamiqyaslı Beynəlxalq Ədliyyə Forumu keçirildi - FOTO

| Dünya çempionumuz və Bakıdakı Qran-Prinin qalibi Daşkənddə yarışa buraxılmadı

| “Çernobıl” serialı “Emmi” mükafatına layiq görüldü

| Xırdalanda gənc əmisini qətlə yetirib, sonra yandırdı - MƏHKƏMƏ

| 70 yaşlı qadın itkin düşdü, 81 yaşlı kişi onu axtarır

| Xərçəngin müalicəsində inqilabi - YENİLİK

| Los-Anceles Nikol Paşinyanı belə “qarşıladı” - FOTO/VİDEO

| Bakıda dəhşət: psixi xəstə damarlarını doğrayıb küçəyə çıxdı, qohumunu öldürüb, özünə qəsd etdi

| Bu ərazilərdə qaz təchizatı dayandırılıb

| “Şah” məğlubiyyətini şərh etdi: Çempion olmaq qismətimizdə var

| Ailəsininin bank hesabından pul çəkib onları öldürmək üçün qatil tutdu

| İsveçrədə insanlar buzlağın “yasına” gəldilər - FOTO

| Kiyev meriyasında qarət: deputatdan 32 min dollarlıq saat oğurlandı

| Milyonluq maşınla mağazaya girib “playstation” oğurladılar - VİDEO

| Məşhur pornoulduzdan gözlənilməz qərar

| Tələbə dünyada ən iri dodağlara malik olmaq istəyir - FOTO

| ABŞ Rouxaninin BMT səfərinə əngəl törədir – Viza verilmədi

| Çinli üç dünya rekordunu yenilədi

| Ərdoğan və Tramp problemlər haqda danışdılar

| Almaniyanın ilk kosmonavtı öldü

| Rusiyada təlim zamanı desantın iki döyüş maşını parçalandı – FOTO/VİDEO

| İran və Kamboca futbol yığmalarının oyuna qadınlar da buraxılacaq

| Mingəçevir su anbarının yaxınlığında top mərmisi aşkarlandı - FOTO

| İngiltərə kraliçasının gəlini 11 min dollarlıq paltar geydi – Britaniyalılar qəzəbləndi

| Cəbrayıl Həsənov: Amerikalı mənimlə qaça-qaça güləşdi - VİDEO

| Elmar Məmmədyarov ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrləri ilə görüşdü

| Elmar Məmmədyarov ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrləri ilə görüşdü

| Cüdo millimiz Daşkənddən iki medalla qayıdır

| Rusiyalı tələbə qonşusunu cəmi 63 manata görə öldürübmüş

| Ağstafada mikroavtobusla minik avtomobili toqquşdu

| Azərbaycanlılarla ermənilər arasındakı davaya görə cinayət işi başlandı: iki nəfər saxlanıldı - VİDEO

| Tovuz sakinini maşın vurdu: vəziyyəti ağırdır

| Pompeo: ABŞ İran məsələsinin sülh yolu ilə həllinə çalışır

| Alimlər xərçəng xəstəliyinin əsas səbəbini açıqladılar

| Teymur Rəcəbov Şəhriyar Məmmədovu Dünya Çempionatından kənarlaşdırdı

| İlk şahmatçı qadın: Məhsəti Gəncəvi - FOTO

| Dəfələrlə dağıdılsa da, sirrini qoruyan Gülüstan qalası: gedənlərin qayıtmadığı tunel - REPORTAJ

| Qısqanclıq, namus, şərəf bəhanəsi ilə doğmalarının qurbanına çevrilənlər – Qadınlar niyə öldürülür?

| Çində məscidləri dağıdırlar

| Çeçenistanda cinlərə inansalar da, cadugərləri cəzalandırırlar - VİDEO

| Ağsuda yol qəzası oldu: sürücünün vəziyyəti ağırdır

| Türkiyədə avtomatik dua oxuyan “Duamatik” icad olundu - VİDEO

| Emil yenə qol buraxmadı, komandası qalib gəldi

| Cəbrayıl Həsənov dünya ikincisi oldu

| Afrikalı dəniz quldurları rus gəmiçiləri azad etdilər

| Sınıqçıya getmək risklidir? - VİDEO

| Millimizin üzvü 90 dəqiqə oynadı, komandası qələbə qazandı

| “Papanin yolu” on il sonra açıldı - VİDEO